(Văn hóa - Pháp luật - Xã hội) - Năm 2017, khi mới chỉ có những nghiên cứu đánh thuế căn nhà ở thứ 2, thứ 3 nhằm hạn chế đầu cơ thì dư luận đã xôn xao bàn tán trái chiều. Những tưởng, sẽ có những nghiên cứu mới để phù hợp hơn với tình hình thực tiễn tại Việt Nam. Nhưng không, Bộ Tài chính mới đây còn đề xuất đánh thuế nhà ở ngay từ nhà ở thứ nhất.

Phương án đánh thuế nhà ở được đưa ra trong khi Bộ Tài chính xây dựng Luật Thuế tài sản. Cụ thể, Bộ Tài chính xây dựng 2 phương án đánh thuế với nhà ở: một là đối với nhà ở có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên; hai là nhà ở có giá trị 1 tỷ đồng trở lên. Như vậy, bất cứ một người dân nào cũng có thể trở thành đối tượng bị thu thuế, nếu căn nhà ở có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên.

Dự tính, nếu quy định về thuế được thực thi, số thu thuế tài sản đối với nhà ở hằng năm sẽ lên tới con số hàng chục nghìn tỷ đồng. Tùy theo hạn mức giá trị nhà ở, và mức thuế suất.

Thực sự bất hợp lý!

Thuế tài sản là một loại thuế quan trọng tại các quốc gia phát triển như Mỹ, Canada, Úc. Nguồn thu từ thuế tài sản ở Mỹ chiếm đến 3% nguồn thu cả nước, ở Canada là 4%,… Tuy nhiên, nếu xét riêng về thuế nhà ở trong thuế tài sản, tỷ trọng ở các quốc gia này cũng chưa cao. Thông thường, họ sẽ chỉ đánh thuế với nhà ở thứ 2, hoặc nhà ở mang tính kinh doanh, thương mại, dịch vụ.

Ở Việt Nam, dân số Việt Nam chưa giàu, đời sống chưa cao bằng các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, việc có những ngôi nhà trên 700 triệu đến trên 1 tỷ đồng hiện nay không còn là chuyện hiếm. Đánh thuế vào những ngôi nhà trong khoảng giá trị này tức có thể đánh vào một tỷ lệ lớn dân số hiện nay. Như vậy, thuế nhà ở này đang có ý nghĩa gì, có phải là chỉ để tăng nguồn thu ngân sách thôi phải không?

Thẳng thắn mà nhìn nhận, bộ mặt đô thị của Việt Nam hiện nay vẫn còn rất kém phát triển, kém hiện đại và đồng bộ. Thuế nhà ở được áp đặt với tất cả mọi người liệu có thể dẫn đến việc người dân “sợ” xây nhà đẹp, nhà cao nữa thì có khi đô thị Việt Nam lại càng “kém sắc”.

Nguy cơ phát sinh nhiều bất cập, hệ lụy…

Ở Việt Nam, người ta học luật để “lách luật”. Đã có từng có rất nhiều khẳng định điều ấy, và thực tế nó không sai, đặc biệt là các luật về thuế. Một minh chứng rõ ràng nhất, chúng ta có thể nhìn vào các công ty nước ngoài như Cocacola, Pepsi, Adidas,… khi vào thị trường Việt Nam. Họ liên tục dùng các “chiêu thức” chuyển giá để báo lỗ cho công ty, nhưng thực chất là để trốn thuế. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với tất cả các ngành nghề, các công ty, doanh nghiệp, cá nhân trong cả nước khi hầu hết đều tìm đủ mọi cách để “trốn được tí thuế nào thì hay tí đó”.

Đặt giả thuyết bây giờ đánh thuế nhà ở, cơ sở xác định thuế là giá trị nhà ở trên 700 triệu hoặc trên 1 tỷ đồng? Tôi muốn hỏi chúng ta sẽ đánh giá như thế nào là nhà ở có giá trị trên 700 triệu đồng hoặc trên 1 tỷ đồng? Phải chăng sẽ lại có một lực lượng chuyên ngành nào đó đi thẩm định nhà ở, kiểm tra những nhà ở đã được xây dựng hay sao?

Có hay không việc sẽ xảy ra những tiêu cực của lực lượng được nhắc đến ở trên? Mặt khác, trong giai đoạn tinh giản biên chế, cải tổ lại bộ máy hành chính Nhà nước thì việc đặt ra thêm một lực lượng như vậy quả thực là khó.

Rồi, người ta lại mải lo nghĩ cách để “khống” giá trị ngôi nhà xuống thật rẻ, cốt chỉ để nộp thuế nhỏ hơn, hoặc để trốn thuế hoàn toàn. Nghĩ cho cùng thì đây cũng là một thứ thuế thật “xa vời” và “quá đáng”.

Vì sao “quá đáng”?

Ông bà ta có câu “an cư lạc nghiệp”, có “an cư” rồi mới có “lạc nghiệp”. Ý nói chỉ đến sự ổn định về nơi ở rồi mới có yên chí làm ăn. Có thể nói rằng, ai cũng có quyền cho mình được một chỗ ở tốt nhất, vừa ý với bản thân nhất. Đánh thuế vào nhà ở để hạn chế người dân xây nhà, hạn chế người dân có một nơi ở ưng ý cũng đồng nghĩa với hạn chế người dân lập nghiệp chẳng phải sao?

Ở những chế độ xã hội xưa, khi con người còn bị bóc lột và “chịu đủ mọi loại thuế”, xã hội tồn tại vô vàn thứ thuế vô lý đối với người dân. Chính vì vậy mà xã hội mới có đấu tranh, và hiện nay, dân chủ mới đạt đến “đỉnh cao” như ở Việt Nam. Chúng ta đang xây dựng nhà nước “của dân, do dân, vì dân”.

Nhưng nhìn lại xem, chúng ta tăng thuế môi trường, đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng, giờ là thuế tài sản: nhà ở, xe cộ,…; và sau đó còn là tăng những loại thuế gì tiếp sau nữa? Một xã hội phát triển như ngày nay lại đang dần tăng thuế, bổ sung thêm nhiều thứ thuế để dần quay trở lại những “ngày xưa cũ” hay sao?

Biết rằng, ngân sách Nhà nước có phần đang eo hẹp đấy, thu ít chi nhiều. Nhưng thay vì chỉ nghĩ làm sao để tăng thu nhiều hơn, hãy nhìn lại và để dành thời gian, biện pháp chi ngân sách sao cho hợp lý thì đúng hơn…

(Theo Bút Danh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@phambinhminh.org
Kết bạn với Phó Thủ tướng trên Facebook
Thích và chia sẻ bài này trên Facebook
Share on Link Hay! Share on Facebook! Tweet This!